Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius)

Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius) to owad, którego nie da się pomylić z żadnym innym – wygląda, jakby przed chwilą zanurzył odwłok w puszce z jaskrawą, pomarańczową farbą. To kolejny przedstawiciel rodzaju trzmiel (Bombus), który bywa częstym zapylaczem w moim ogródku
19 czerwca udało mi się sfotografować tę oto samicę trzmiela kamiennika.


Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Trzmiel kamiennik to bardzo elegancki owad. Całe ciało (głowa, tułów i początek odwłoka) jest pokryte gęstymi, aksamitnie czarnymi włoskami. U samic jedynym barwnym akcentem jest jaskrawoczerwony lub pomarańczowoczerwony "ogonek" (końcówka odwłoka). Samiec torszeczkę się różni – ma wąskie pasy żółtych włosków na przodzie tułowia i głowie. To zestawienie kolorów sprawia, że łatwo zauważyć ten gatunek.

Samice (królowe) są naprawdę duże i mogą osiągać do 22 mm długości. Robotnice są nieco mniejsze (12–16 mm). Trutnie pośrednie: od 14 do 16 mm.


Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Częstość występowania w Polsce

Trzmiel kamiennik należy do piątki najpospolitszych trzmieli w naszym kraju. Jest bardzo pospolity na terenie całej Polski, a przy tym to gatunek niezwykle plastyczny. Lubi otwarte przestrzenie: łąki, pastwiska, ale równie dobrze czuje się w ogrodach, parkach miejskich, a nawet w centrach dużych miast.

Można go spotkać od marca (kiedy budzą się królowe) aż do końcówki października.


Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Kilka ciekawostek.

Skąd nazwa? Łacińskie "lapidarius" wywodzi się od słowa "lapis" (kamień). Trzmiele te bardzo chętnie zakładają gniazda w szczelinach między kamieniami, w starych murach, pod fundamentami domów czy w stertach gruzu.

Statystycznie najczęściej można go spotkać na kwiatach o barwie fioletowej i niebieskiej. Uwielbia koniczynę, jasnoty, chabry i szałwię. I tak – szałwia rośnie tuż obok tej widocznej na zdjęciu cebuli, które jednak okazała się równie kusząca.


W towarzystwie: po lewej srogoń baldaszkowiec (Rhinocoris iracundus).
Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Czy trzmiel kamiennuk jest groźny dla ludzi i ogrodu?

Podobnie jak inni przedstawiciele rodzaju Bombus, kamiennik to oaza spokoju. Jest wyjątkowo łagodny i flegmatyczny. Żądli tylko w ostateczności (np. przydeptany bosą stopą). Wprowadzony do ludzkiego ciała jad sprawia lekką bolesność, ale dla osób nieuczulonych nie stanowi zagrożenia. Zatem dla człowieka zagrożenie praktycznie żadne

Za to dla ogrodu jest to owad wybitnie pożyteczny. Jest kluczowym zapylaczem wielu roślin uprawnych, zwłaszcza tych z rodziny motylkowatych (np. bobu, fasoli). Dzięki długiemu języczkowi potrafi zapylać kwiaty o głębokich kielichach, z którymi nie radzą sobie pszczoły miodne.
Nie wyrządza żadnych szkód – nie niszczy roślin ani nie zanieczyszcza otoczenia.

Zdjęcia udostępniam na licencji Creative Commons - uznanie autorstwa, na tych samych warunkach.

Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius), Twardogóra, Dolny Śląsk, Polska, 19 czerwca 2025
Bombus lapidarius, red-tailed bumblebee, die Steinhummel, Twardogóra, Lower Silesia, Poland, taken 19th June 2025
Camera: Lumix DMC-FZ1000