Święty Jan Nepomucen. Klasztor Franciszkanów w Opolu

Przed Klasztorem Franciszkanów w Opolu,przy Placu Wolności stoi najstarsza w mieście figura świętego Jana Nepomucena. Figura pochodzi z roku 1711 i jest kolejnym świadectwem tzw. przedkanonizacyjnego kultu Nepomucena na Śląsku. Warto pamiętać, że Jan Nepomucen został ogłoszony błogosławionym w 1721, a jego kanonizacja miała miejsce w roku 1729.

U stóp figury znajduje się inskrypcja - chronostych.
FaVtor ConCorDIae et
FaMae PatronVs

Chronostychy poprzez wyróżnienie wizualne niektórych liter pozwalają zawrzeć w tekście informację o dacie ufundowania, wykonania lub ustawienia rzeźby. Cyfry rzymskie zapisywane są za pomocą liter, a datę uzysuje się poprzez ich zsumowanie. Cyfry sumuje się osobno, nawet gdy sąsiadując ze sobą tworząc poprawną liczbę. Zatem IX to jedenaście (I + X), a nie dziewięć.

Znaczenie napisu Fautor Concordiae et Famae Patronus to „Opiekun harmonii i obrońca sławy”. Często pojawia się na barokowych figurach świętego Jana Nepomucena, gdyż był on uznawany za patrona dobrej sławy, spowiedników i zgody w rodzinach.

Powiększone litery, a jednoczeście cyfry rzymskie to: VCCDIMV. Razem 1711.

Według badań historyka Andrzeja Hamady Nepomucen stał najpierw przy trakcie krakowskim (w centrum dawnego Opola), święty witał tam podróżnych zbliżających się do nieistniejącej już bramy Bytomskiej. Na początku XIX wieku figurę przestawiono przed hotel Monopol u zbiegu dzisiejszych ulic Ozimskiej i Sempołowskiej. W tym czasie rzeźba posiadała jeszcze barokowy cokół z rozetą i liśćmi laurowymi oraz herbem Opola. W obecnym miejscu, na prostym, pozbawionym dekoracji cokole, św. Jan Nepomucen stoi od 1962 roku.

W roku 2002 roku figura przeszła gruntowną renowację.
Jan Nepomucen przedstawiony jest w postawie adoracji krucyfiksu w kontrapoście. W jego aureoli znajdują się dziś tylko dwie z pięciu gwiazd (od liter łacińskiego słowa TACUI - milczałem), w ręku trzyma palmę męczeństwa. Na stroj biskupi składają się sutanna, komża biskupia (rokieta), manolet i biret.

Autor rzeźby jest nieznany. Jest to dzieło anonimowego warsztatu śląskiego z okresu wczesnego baroku.