Święty Jan Nepomucen. Opole, za Kościołem Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha
Na tyłach Kościoł Matki Boskiej Bolesnej i św. Wojciecha w Opolu, za fosą oddzielającą Collegium Minus od wzgórza kościelnego, wśród bujnej zieleni stoi figura świętego Jana Nepomucena. Figura pochodzi z roku 1720, co jest ciekawe ze względu na to, że Jan Nepomucen został ogłoszony błogosławionym w 1721, a jego kanonizacja miała miejsce w roku 1729.
Na okazałym cokole znajduje się inskrypcja.
DIVI
IOANNIS NEPOMVCENI
MARTIUS
FAMA PERICLITANTIUM
PATRONI
HONORI ET VENERATIONI
FRANCISCA MAXIMILIANA
SAC. ROM. IMP. COM. DE TENCZIN
SERVA HUIUS SANCTI INDIGNISSIMA
ISTUD
SOLIDÆ PIETATIS
ÆTERNATUM GRATITUDINIS
MNEMOSVNON
ANNO 1720
Na cześć i czczenie Świętego Jana Nepomucena, Męczennika, Patrona zagrożonych na sławie – Franciszka Maksymiliana, hrabina Świętego Cesarstwa Rzymskiego von Tenczin, najmniej godna sługa tego Świętego, ten pomnik trwałej pobożności i uwiecznionej wdzięczności (wzniosła) w roku 1720.
Cokół jest ciekawy również ze względu na fakt, iż posiada wnękę na światło przesłoniętą ozdobną kratą.
Francisca Maximiliana von Tenczin była właścicielką majątku w Półwsi. Z powodu bliskości Odry i częstych powodzi ufundowała figurę Jana Nepomucena, który miał chronić jej dobra. Niestety votum to nie zapobiegło kolejnym powodziom i stratom finansowym kolejnych właścicieli majątku. W tym zakonu jezuitów z Opola i hrabiego von Königsdorff. Przez 278 lat św. Jan Nepomucen stał na granicy Półwsi i Opola u zbiegu dzisiejszych ulic Nizinnej i Wrocławskiej.
W 1998 roku rzeźba trafiła na dziedziniec miasteczka uniwersyteckiego przy ulicy Oleskiej w Opolu. Została tam przeniesiona z inicjatywy ówczesnego rektora Uniwersytetu Opolskiego prof. Stanisława Niciei. Posąg w tych czasach był pomalowany farbą. Niestety ulegał również dewastacji: utracił pióro, uszkodzona została aureola, ukruszone dolne ramię krzyża.
W 2011 roku posąg został zdemontowa, a następnie przeszedł zrenowację (obejmującą również usunięcie farby) i od 2012 roku stoi w obecnym miejscu.
Opolski Jan Nepomucen przedstawiony jest w postawie adoracji krucyfiksu w kontrapoście. W jego aureoli niestandardowo znajduje się siedem gwiazd (zwykle jest ich pięć: od liter łacińskiego słowa TACUI - milczałem). Złote pióro może być nieszablonowym przedstawieniem palmy męczeństwa lub nawiązaniem do wysokiej funkcji państwowej i kościelnej, jaką pełnił Jan Nepomucen – był doktorem prawa oraz generalnym wikariuszem archidiecezji praskiej.
Rzeźba ze względu na czas powstania (dziewięć lat przed oficjalną kanonizacją świętego w 1729 roku) jest ważnym świadectwem tzw. przedkanonizacyjnego kultu Nepomucena na Śląsku. Jej autor jest nieznany. Mogła powstać zarówno we wrocławskich warsztatach Johanna Georga Urbansky'ego czy Thomasa Weisfeldta jak i w pracowni któegoś z nyskich czy opolskich mistrzów rzeźbiarskich.

Comments