Peleta płowa (Peleteria rubescens)

Dziś wakacyjne reminiscencje i kolejna obserwacja gatunku przywabionego przez kwitnącą lebiodkę (oregano). Peleta płowa (Peleteria rubescens) to muchówka z rodziny rączycowatych Tachinidae, podrodziny Tachininae.


Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Peleta płowa jest stosunkowo dużą i masywną muchówką. Osiąga długość ciała od 10 do 14 mm. Ma mocną, krępą sylwetkę, co jest typowe dla całej rodziny. Najbardziej charakterystyczne są jej głowa i tułów. Peleta płowa ma duże brązowe oczy wyraźnie rozdzielone czołem i zawsze czarne czułki (u innych gatunków czułki mogą mieć inne kolory). Przy dolnej krawędzi oka, widoczna jest para czarnych szczecinek (czasem występuje pojedyncza szczecinka) - jest to ważna cecha identyfikująca gatunek. Tułów jest szarawy lub czarniawy, z wyraźnymi, ciemnymi pasami, a odwłok masywny, często w odcieniach żółtawych lub pomarańczowo-brązowych (płowych), co dało owadowi nazwę. Kluczową cechą jest charakterystyczny wzór – ciemne, poprzeczne pasy na jaśniejszym tle odwłoka.

Peleta płowa jest gatunkiem pospolitym na terenie całej Polski, choć jej obecność nie zawsze jest natychmiast zauważalna. Można ją spotkać w różnorodnych środowiskach: na łąkach, polanach leśnych, skrajach lasów, w ogrodach i parkach. Dorosłe muchy pojawiają się zazwyczaj od późnej wiosny (maj/czerwiec) do wczesnej jesieni (wrzesień). Można je często zobaczyć, gdy odwiedzają kwiaty, by pożywić się ich nektarem.

Ciekawostki

Larwy pelety płowej są endopasożytami gąsienic motyli i larw niektórych chrząszczy. Dorosła samica składa jaja na ciele żywiciela lub w jego pobliżu. Dzięki takiemu trybowi życia, rączyce (w tym Peleteria rubescens) odgrywają ważną rolę w naturalnej kontroli populacji gąsienic. Z punktu widzenia ekologii, są to owady niezwykle pożyteczne, pomagające utrzymać równowagę w ekosystemie.

Charakterystyczne dla całej rodziny Rączycowatych (Tachinidae) są liczne i sztywne szczeciny. To właśnie te włoski służą do identyfikacji gatunków, ale też nadają im charakterystyczny, wygląd, który już na pierwszy rzut oka odróżnia je od pospolitych much domowych.


Photo: @bowess CC BY-SA 4.0

Czy peleta płowa jest groźna dla ludzi?

To pytanie, które często zadają sobie obserwatorzy. Odpowiedź jest jednoznaczna: peleta płowa jest całkowicie niegroźna dla ludzi. Nie gryzie, nie żądli i nie przenosi chorób w sposób, w jaki robią to np. muchy domowe. Jest to owad cichy i płochliwy, który unika kontaktu z człowiekiem.

Nie czyni szkód w ogrodzie. Wręcz przeciwnie – jest owadem pożytecznym. Jej larwy, pasożytując na gąsienicach, pomagają w walce ze szkodnikami roślin ogrodowych. Jeśli w Twoim ogrodzie pojawi się peleta płowa, wiedz, że masz sojusznika w utrzymaniu równowagi biologicznej. Natomiast dorosłe pelety, odżywiając się nektarem, również pełnią funkcję zapylaczy. Może nie są tak efektywne jak pszczoły, ale nieźle je wspomagają.

Zdjęcia udostępniam na licencji Creative Commons - uznanie autorstwa, na tych samych warunkach.

Peleta płowa (Peleteria rubescens), Twardogóra, Dolny Śląsk, Polska, 24 lipca 2025
Peleteria rubescens, Twardogóra, Lower Silesia, Poland, taken 24th July 2025
Camera: Lumix DMC-FZ1000